Bari is een steeds populairder wordende stedentripbestemming in Italië. Dit komt deels doordat de stad een eigen luchthaven heeft, maar ook omdat de stad meer dan genoeg te bieden heeft. Verreweg de meeste toeristen brengen Bari een bezoek tijdens een rondreis of vakantie in Puglia. De meeste bezienswaardigheden liggen dicht bij elkaar, maar de sfeer verschilt sterk per buurt. In Bari Vecchia loop je door smalle straten en kom je vanzelf langs kerken, pleinen en kleine dagelijkse details die je nergens anders ziet. In Murat is het stratenplan juist recht en overzichtelijk, met theaters, winkels en bredere boulevards. Langs de kust vormt de lungomare de natuurlijke verbinding tussen oud en nieuw, met steeds uitzicht op zee. De stad heeft meer dan genoeg te bieden om jezelf er een dag of twee bezig te houden, zeker als de zon schijnt en je tijdens je stedentrip even gaat relaxen op het strand.
Blijf je langer, dan zijn er vanuit Bari mooie dagtrips door Puglia te maken, naar Polignano a Mare, Alberobello en Matera.
Bari Vecchia
Bari Vecchia is het historische centrum van Bari en ligt op het schiereiland tussen de oude haven en de nieuwere havenzone. Het gebied bestaat uit een dicht netwerk van smalle straten en stegen, met een aantal kleine pleinen. In Bari Vecchia liggen meerdere topbezienswaardigheden bij elkaar, waaronder de Basilica di San Nicola, de Cattedrale di San Sabino en Castello Svevo. Dit stadsdeel is daarmee het logische startpunt van een stadswandeling.
Binnen de wijk vind je ook plekken die typisch zijn voor Bari’s lokale cultuur, zoals het straatje dat vaak wordt aangeduid als Strada delle Orecchiette (bij Arco Basso), waar orecchiette traditioneel wordt gemaakt en verkocht. Bari Vecchia is daarnaast het deel van de stad waar je het sterkst het middeleeuwse karakter terugziet in het stratenpatroon en de bouwstijl. Tijdens een wandeling door dit deel van Bari kom je het merendeel van alle bezienswaardigheden in Bari tegen, afgewisseld met gezellige pleinen en oude stadsmuren met uitzicht over de Adriatische Zee.
Basilica di San Nicola
De Basilica di San Nicola ligt in Bari Vecchia en is een van de belangrijkste kerken van de stad. De basiliek is gebouwd vanaf het einde van de 11e eeuw, nadat in 1087 relieken van Sint-Nicolaas (Nicolaas van Myra) naar Bari werden overgebracht. De basiliek is een populair pelgrimsoord voor pelgrims uit alle landen waar Sint-Nicolaas in de orthodoxe traditie belangrijk is. Architectonisch is het een mooi voorbeeld van Apulisch-romaanse bouwstijl: een stevige, sobere buitenkant en een interieur met zuilenrijen en een scheiding tussen hoofdschip en zijbeuken. Een belangrijk onderdeel is de crypte, waar de relieken worden vereerd en waar je pelgrims kunt tegenkomen die specifiek voor Sint-Nicolaas komen.
De Festa di San Nicola begin mei (meestal rond 7–9 mei) is de belangrijkste viering die er rondom deze basiliek gehouden wordt. Ook 6 december is in Bari een belangrijke datum rond San Nicola. Tijdens deze vieringen kan het behoorlijk druk zijn in en rondom de Basilica di San Nicola. Lees alles over de Basiliek van San Nicola: hoe de resten van Sinterklaas in Bari terechtkwamen, wat je in de crypte ziet en het grote feest in mei.
Cattedrale di San Sabino
De Cattedrale di San Sabino staat in Bari Vecchia aan Piazza dell’Odegitria en is de officiële kathedraal van Bari. De huidige kathedraal werd gebouwd tussen het einde van de 12e en de 13e eeuw, op de plek waar een eerdere kathedraal tijdens de verwoesting van Bari in 1156 door Willem I van Sicilië zwaar beschadigd raakte. De architectuur is typisch Apulisch-romaans: een strakke, lichte gevel met sobere vormen en een interieur dat vooral opvalt door zijn rustige uitstraling. Binnen zie je een duidelijke indeling met drie beuken, zuilenrijen en een hoog middenschip. Door de combinatie van witte steen en daglicht oogt de ruimte vaak licht.
Onder de kathedraal ligt een crypte. Hier bevinden zich delen van het oudere kerkcomplex en archeologische resten die laten zien waarop de kathedraal is gebouwd. Je ziet er onder meer sporen van de vroegere kathedraal en oudere vloerdelen, waaronder mozaïekfragmenten.
Belangrijk om te weten: voor een bezoek aan de kathedraal heb je een toegangskaartje nodig. Met dit kaartje (of een combikaartje, afhankelijk van het moment) kun je ook het bijbehorende diocesane museum bezoeken, waar je extra context krijgt over de kathedraal en de kerkelijke geschiedenis van Bari.
Castello Normanno-Svevo
Het Castello Svevo ligt aan de westkant van Bari Vecchia, vlak bij de overgang naar het nieuwere stadsdeel. Het kasteel hoort bij de verdedigingsgeschiedenis van Bari en gaat terug op de Normandische periode. In de 12e eeuw werd hier een fort gebouwd onder koning Rogier II. In 1156 raakte het complex grotendeels verwoest tijdens de aanval op Bari door Willem I van Sicilië. In de 13e eeuw werd het kasteel opnieuw opgebouwd en versterkt onder keizer Frederik II, waardoor de “Svevo”-naam (Zwabisch) aan het kasteel is blijven hangen.
De bouw laat zien dat dit een militair bouwwerk is. Je ziet zware muren, een compacte plattegrond, hoektorens en een duidelijke scheiding tussen buitenverdediging en het binnengebied. In latere eeuwen zijn er onderdelen toegevoegd die passen bij veranderende oorlogsvoering, zoals extra versterkingen aan de buitenzijde. Voor een bezoek aan het kasteel heb je een kaartje nodig. Binnen zijn zalen en ruimtes die gebruikt worden voor permanente en tijdelijke tentoonstellingen, waardoor wat er te zien is per periode kan wisselen.
Lungomare van Bari
De lungomare is de boulevard van Bari langs de Adriatische Zee. Het is een aaneengeschakelde reeks kades en boulevards met verschillende namen, die samen de lungomare vormen. Je loopt hier langs de kustlijn met vrij zicht op de Adriatische Zee en de havens, en je hebt er het mooiste op het historische deel van Bari. De lungomare is in de 20e eeuw aangelegd en hoort bij de periode waarin Bari zich nadrukkelijker als moderne kuststad presenteerde. Langs de boulevard staan meerdere moderne gebouwen en instellingen. Je komt er bijvoorbeeld meerdere gebouwen van de politie tegen, het gebouw waar de regering van Puglia zetelt en natuurlijk het reuzenrad van Bari, de Ruota panoramica Blue Sky Wheel. Dicht bij het oude centrum kom je het Teatro Margherita en de pleinen aan de rand van Bari Vecchia tegen. Verder naar het zuiden ligt het stadsstrand Pane e Pomodoro, dat ook aan deze kustlijn ligt.
Deze boulevard is een heerlijke plek om even aan de drukte van de stad te ontsnappen en een wandeling te maken met uitzicht op zee. Toen we langs de boulevard liepen, waren verschillende mensen net voor de kust aan het suppen en kregen kinderen les in een “optimist”.
Teatro Petruzzelli
Het Teatro Petruzzelli is het bekendste theater van Bari en staat in de wijk Murat, aan Corso Cavour. Het gebouw werd aan het eind van de 19e eeuw gebouwd en het theater werd officieel geopend in 1903. Het groeide uit tot het grootste theater van Puglia en wordt vaak genoemd als een van de grootste theaters van Italië. In de nacht van 26 op 27 oktober 1991 werd het theater door brand vrijwel volledig verwoest. Na een lange periode van juridische en organisatorische discussies is het theater opnieuw opgebouwd. Het heropende in 2009, waarbij de reconstructie is gebaseerd op het oorspronkelijke ontwerp, maar voldoet aan de laatste veiligheidsregels. De capaciteit ligt tegenwoordig rond de 1482 zitplaatsen.
Van binnen is Petruzzelli een klassiek Italiaans operatheater, met een rijk gedecoreerde zaal en meerdere ringen met loges. Je kunt het theater bezoeken door een voorstelling bij te wonen, maar er zijn ook rondleidingen die meestal het voorportaal en de zaal laten zien. Voor zo’n bezoek koop je een kaartje bij het theater.
Via Venezia (la Muraglia)
Via Venezia loopt langs de waterkant van Bari Vecchia, bovenop en langs de oude stadsmuren. Aan de ene kant kijk je uit over de Adriatische Zee en de havenzones, aan de andere kant zie je de rand van het oude centrum met zijn smalle straten, gezellige pleinen en onderdoorgangen. Het is een van de herkenbaarste stukken Bari Vecchia, omdat je hier het contrast tussen stad en zee meteen ziet.
Langs Via Venezia liggen een paar bezienswaardigheden, zoals het Fortino di Sant’Antonio en het gebied rond Santa Scolastica. Op verschillende plekken kom je uit bij kleine open stukken waar je even kunt blijven staan voor het uitzicht of om foto’s te maken. In de late middag en vroege avond is dit een populaire plek om te wandelen, juist omdat het hier ruimer is dan in de stegen van Bari Vecchia en je continu zicht op het water hebt. Schaduw is er nauwelijks, dus midden op een zomerdag is het er warm en fel; neem dat mee in je planning. De route verbindt in de praktijk de meeste plekken uit dit hoofdstuk met elkaar, zodat je ze in één wandeling kunt doen.
Teatro Margherita
Het Teatro Margherita staat aan de rand van Bari Vecchia, bij de oude haven, en valt op omdat het op palen in het water is gebouwd. Het eerste Margherita-theater was een houten gebouw dat in 1910 opende, maar dat al in 1911 door brand verloren ging. Daarna werd een nieuw theater gebouwd, ditmaal in gewapend beton, naar ontwerp van Francesco De Giglio. De bouw liep van 1912 tot 1914 en de opening vond plaats in 1914 (in die tijd werd het ook aangeduid als Kursaal Margherita). De locatie “in zee” was een opvallende keuze en tegelijk een praktische oplossing: het theater kon zo worden gerealiseerd buiten beperkingen die golden voor bouwen op gemeentelijke grond. Architectonisch hoort het gebouw bij de art-nouveaustijl: je ziet dat terug in de gevel, de vormen en de decoratieve details.
Het Teatro Margherita werd jarenlang gebruikt voor theater en later ook voor film, tot het eind van de 20e eeuw. Na een lange restauratie is het gebouw opnieuw in gebruik genomen als culturele locatie, met wisselende tentoonstellingen en een museum met hedendaagse kunst.
Piazza Mercantile
Piazza Mercantile ligt in Bari Vecchia (wijk San Nicola) en was eeuwenlang het belangrijkste plein van de stad. De naam verwijst naar de kooplieden die hier vroeger actief waren. Het plein ligt tussen smalle straten van het oude centrum en vormt een zeldzame open ruimte in een wijk die verder vooral uit stegen bestaat. Aan het plein staat het Palazzo del Sedile (ook wel Sedile dei Nobili). Dit gebouw had een bestuurlijke functie en stamt uit de vijftiende eeuw. Zijn huidige uiterlijk heeft het gebouw gekregen bij latere verbouwingen in de 16e eeuw. Opvallend is de toren met klok, die je op afstand al herkent.
Het bekendste object op het plein is de Colonna della Giustizia, ook wel Colonna Infame. Het is een marmeren zuil met een bol erbovenop en een stenen leeuw aan de voet. Op de halsband van die leeuw staat de tekst “Custos Iusticiae” (bewaker van de rechtspraak). De leeuw is waarschijnlijk hergebruikt materiaal uit de Romeinse tijd. Daarnaast staat er de Fontana della Pigna (17e eeuw), ook bekend als de “fontein met vier gezichten”. Oorspronkelijk stond er bovenop een bronzen dennenappel, waar de fontein haar bijnaam aan dankt.
Piazza del Ferrarese
Piazza del Ferrarese ligt op de overgang tussen Bari Vecchia en het deel van de wijk Murat dat aan zee ligt, op een paar minuten lopen van het Teatro Margherita. Het plein vormt het overgangsgebied; achter je begint het compacte straatnet van het oude Bari, voor je ligt de promenade richting de lungomare. Wat dit plein extra interessant maakt, is dat je er archeologische resten kunt zien. In de bestrating (deels onder glas) zijn fragmenten van een oude weg zichtbaar, die uit de Romeinse periode.
Rond het plein zitten gezellige terrassen en bars waar het vanaf de late middag drukker wordt. Omdat je hier dicht bij de waterkant zit, heb je vanaf de rand van het plein en de aangrenzende promenade zicht richting de haven en de boten. Het is een goede plek in Bari om even tot rust te komen. Terwijl je kijkt naar: mensen die van en naar Bari Vecchia lopen, het leven rond de kade en gidsen die onder een paraplu toeristen meenemen op een sightseeingtour.
Strada delle Orecchiette
Strada delle Orecchiette is een bekend straatje in Bari Vecchia, waar je regelmatig nonna’s ziet die orecchiette maken, de beroemde lokale pasta in de vorm van kleine “oortjes”. Dit straatje, bij Arco Basso, is een van de bekendste plekken van de stad. Hier zie je de pasta gemaakt worden en het dagelijkse leven van de stad: oudere vrouwen die de pasta met de hand vormen en verkopen, terwijl de rest van de bewoners uit de omliggende straten gezellig langskomt voor een praatje. Het is een gewone straat en geen toeristische attractie, waar je nog een glimp kunt opvangen van hoe het leven hier ooit geweest is.
Het is belangrijk om te weten dat dit geen georganiseerde toeristische activiteit is. Het straatje is een gewone woonstraat, waar de lokale bevolking leeft en werkt. Dus, als je hier een stop maakt, wees dan respectvol naar de mensen die aan het werk zijn. Je kunt kort kijken en eventueel wat pasta kopen, maar het is geen plek voor lange fotosessies of te lang bij de nonna’s op hun vingers te kijken. Het straatje is smal en het is belangrijk om de doorgang vrij te houden voor de bewoners.
Pinacoteca Metropolitana Corrado Giaquinto
De Pinacoteca Metropolitana “Corrado Giaquinto” is het belangrijkste kunstmuseum van Bari. Het is opgericht op 12 juli 1928 en zit sinds 1936 in het provinciepaleis aan de lungomare, aan Via Spalato, met de zaalramen op de Adriatische Zee. Het museum is vernoemd naar Corrado Giaquinto, een achttiende-eeuwse schilder uit de regio, van wie een eigen afdeling werk hangt.
De collectie loopt van de middeleeuwen tot de twintigste eeuw en is opgebouwd rond Zuid-Italië. Uit de Venetiaanse vijftiende en zestiende eeuw hangen er werken van Giovanni Bellini en Tintoretto, uit de Napolitaanse school onder anderen Luca Giordano. Daarnaast is er middeleeuwse kunst uit Puglia, negentiende-eeuwse schilderkunst uit Napels en het zuiden met werk van de Macchiaioli, en twintigste-eeuws werk van Giorgio de Chirico en Giorgio Morandi. In de zijzalen staan keramiek, kerststallen en historische kleding.
Voor wie meer wil weten over de stad en haar artistieke wortels, loont een bezoek aan de Pinacoteca. Reken op een uur of anderhalf; het museum ligt op loopafstand van de oude stad, langs dezelfde boulevard.
Pane e Pomodoro
Pane e Pomodoro is het bekendste stadsstrand van Bari en is te vinden net iets ten zuiden van het centrum. Het is een openbaar strand en daardoor gemakkelijk toegankelijk voor zowel locals als toeristen. Het strand heeft geen exclusieve faciliteiten zoals sommige strandclubs, maar is wel de plek voor een verfrissende duik of om even te relaxen aan de Adriatische Zee. Het is ideaal voor een korte break van je bezoek aan de stad.
Het strand is populair bij de lokale bevolking, vooral in de zomermaanden, maar het is geen drukke toeristenplek. Er is genoeg ruimte om te zonnebaden en om te zwemmen. Op het strand zijn enkele basisvoorzieningen zoals douches en op de drukkere dagen zijn er lifeguards. Het water is redelijk ondiep, waardoor het een goede plek is voor gezinnen met kinderen. Het strand ligt niet ver van de lungomare, waardoor je er gemakkelijk naartoe kunt lopen. In de zomer kan het wel druk worden, dus als je wat meer ruimte zoekt, is het aan te raden om vroeg op de dag te komen.
Museo Archeologico di Santa Scolastica
Het Museo Archeologico di Santa Scolastica ligt in Bari Vecchia, in het voormalige benedictijnenklooster Santa Scolastica. Het complex bestaat uit een middeleeuwse kern met een 16e-eeuws bastion en ligt aan de noordkant van de oude stad. De collectie laat zien hoe het gebied rond Bari zich ontwikkelde van prehistorie en bronstijd naar de inheemse culturen van Puglia (met name Peucezia), en daarna naar de Griekse en Romeinse periode. Je ziet onder meer aardewerk, grafvondsten, gebruiksvoorwerpen en munten. Een belangrijk onderdeel is Bari zelf: er is aandacht voor vondsten uit het oude stadsgebied, waaronder het gebied rond San Pietro. In het bastion zijn resten opgenomen die verwijzen naar Bari in de Byzantijnse tijd, waaronder sporen van een oudere kerk.
Voor een bezoek koop je een toegangskaartje bij de ingang. Openingstijden en eventuele tijdelijke onderdelen kunnen per periode verschillen. Het museum ligt aan dezelfde muurwandeling als het Fortino, dus je combineert de twee makkelijk in één route. Reken op een uur voor de vaste opstelling.
Fortino di Sant’Antonio
Het Fortino di Sant’Antonio ligt op de Muraglia van Bari, aan de waterkant van Bari Vecchia. Het is een klein verdedigingsbouwwerk op een strategische plek. Het fort staat aan de rand van de historische stadsmuren en kijkt uit over de Adriatische Zee en de havenzones. Het huidige fort is verbonden met de verdedigingswerken die Bari in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd verdedigden. Het was onderdeel van een systeem van muren en bastions dat bedoeld was om de kustlijn te controleren en de stad te beveiligen. De naam verwijst naar Sant’Antonio Abate, die in Bari ook op meerdere plekken terugkomt in religieuze context.
Tegenwoordig is Fortino vooral een herkenbaar punt op de stadsrand. Binnen worden soms kleine exposities of culturele activiteiten georganiseerd, afhankelijk van het seizoen en het programma. Ook als het gesloten is, kun je er komen voor het uitzicht over de Adriatische Zee. Het fort markeert het punt waar de muurwandeling op de zee uitkomt en is daarmee een logisch begin- of eindpunt van een rondje Bari Vecchia.
Veelgestelde vragen over de bezienswaardigheden van Bari
-
Wat moet je gezien hebben in Bari?
De Basiliek van San Nicola met het graf van Sinterklaas staat bovenaan, gevolgd door een wandeling door Bari Vecchia met de Strada delle Orecchiette, waar vrouwen op straat pasta maken. Verder horen de kathedraal San Sabino, het Castello Svevo en de lungomare langs zee in elk programma thuis.
-
Hoeveel dagen heb je nodig voor Bari?
Voor de stad zelf is één tot twee dagen genoeg; Bari is compact en alles ligt op loopafstand. De meeste bezoekers blijven langer en gebruiken de stad als uitvalsbasis voor uitstapjes naar Polignano a Mare, Alberobello en Matera.
-
Wat is de Strada delle Orecchiette?
De Arco Basso in Bari Vecchia, waar vrouwen aan tafels op straat met de hand orecchiette maken en verkopen. Het is het bekendste beeld van de stad. Ga in de ochtend, want dan zijn ze aan het werk; in de middag zijn de tafels vaak al opgeruimd.
-
Is Bari Vecchia veilig om doorheen te lopen?
Ja. De oude stad had vroeger een slechte naam, maar is grondig opgeknapt en zit vol restaurants en terrassen. Let overdag gewoon op je spullen en vermijd ’s avonds de stille, slecht verlichte steegjes als je de weg niet kent.
-
Kun je in Bari zwemmen?
Ja. Pane e Pomodoro is het stadsstrand van Bari, op loopafstand langs de lungomare ten zuiden van het centrum. Het is geen bijzonder mooi strand, maar wel handig. Wie iets fraaiers wil, neemt de trein naar Polignano a Mare of Monopoli.
-
Wat kost een bezoek aan de bezienswaardigheden van Bari?
De meeste kosten niets: de basiliek, de kathedraal, Bari Vecchia en de lungomare zijn gratis toegankelijk. Alleen voor het Castello Svevo, de Pinacoteca en het archeologisch museum betaal je entree, en die bedragen zijn bescheiden.
-
Is Bari leuk voor een stedentrip?
Zeker, maar houd de verwachtingen realistisch: Bari is geen museumstad zoals Florence of Rome. De charme zit in de oude stad, het eten en het dagelijkse leven op straat. Combineer het met een paar uitstapjes door Puglia en je hebt een uitstekende week.